مشاوره با وکیل دادگستری- دادگران حامی

مشاوره حقوقی آنلاین

برای ارسال سوال یا درخواست از منوی سبز رنگ زیر ، وارد شوید.

برای مطالعه آرشیو سوالات حقوقی ، اینجا کلیک کنید.

تاریخ انتشار: چهارشنبه 07 اردیبهشت 1401

 وصول طلب بدون حکم دادگاه – قاعده تقاص

با سلام و خسته نباشید. 10 سال قبل پدر بنده مرحوم شد. از ایشان 30 میلیون تومان پول نقد به عنوان ارثیه باقی ماند. مادرم بدون هیچ سند و مدرک قانونی این 30 میلیون را برداشت و یک ریال به ما نداد. مهریه ی مادرم 114 سکه بهار ازادی میباشد. سوال بنده این است که آیا تمام این پول به مادر بنده تعلق میگرفته است؟ و ایا ایشان اجازه داشته اند بدون هیچ سند و مدرک قانونی این پول را تحت عنوان وصول طلب بابت مهریه به حساب خودشان واریز کنند؟ با سپاس.

 

امتیاز: Article Rating | تعداد بازدید: 473

پاسخ – آیا  می شود بدون حکم دادگاه فردی طلب خود را از اموال بدهکار بردارد ؟

تقاص در لغت به معنای به حساب یکدیگر رسیدن و تلافی از یکدیگر، قصاص نمودن، مقابله به مثل و تلافی کردن آمده است.

تقاص در اصطلاح فقها به گونه های مختلفی تعریف شده است.

زمانی که داین، با رعایت شرایط خاصی و بدون مراجعه به قاضی، حق خود را از اموال مدیون (که در دسترس اوست) استیفا کند، تقاص صورت پذیرفته است.

شرایط تقاص در فقه 

1- نسبت به حقی می توان اعمال تقاص کرد که آن حق در عالم ثبوت وجود داشته باشد و از لحاظ حکمی نیز تردیدی در مشروعیت آن نباشد اما موضوعا ممکن است این حق مورد اختلاف باشد؛ مثلا صاحب حق دلیلی برای اثبات حق خود ندارد.

enlightenedلازم به ذکر است حقی که با استناد به آن حق تقاص اعمال می گردد ممکن است عینی باشد یا دینی. بطور کلی نسبت به حقی که وصول به آن بطور متعارف متعذر باشد می توان اعمال تقاص کرد.

2- تقاص گیرنده باید نسبت به دو مورد علم داشته باشد تا بتواند به اعمال حق تقاص بپردازد: اول: علم به ثبوت حق خود داشته باشد، دوم: علم به عدم امکان وصول حق خود به طریق متعارف داشته باشد.

3- زمانی فرد می تواند به اعمال تقاص بپردازد که صاحب حق امكان طرح دعوا در محاكم را نداشته باشد.

4- حق مقتص عنه ممکن است عین یا دین یا منفعت یا حق مالی باشد. صاحب حق می تواند با تحقق سایر شرایط بدون محدودیت در نوع مال احقاق حق نماید.

5- مقاص نميتواند از هر ابزاری برای رسیدن به حق خود استفاده كند و تقاص باید بدون ورود ضرر یا تحقق جرم صورت گیرد.

6- یكی دیگر از شروط تقاص آن است كه مقاص عنه منكر حق باشد، بدین معنا كه یا به طور كلی بگوید بدهی وجود ندارد یا آنكه اقرار به اصل بدهی دارد، اما اراده جدی در پرداخت طلب ندارد.

enlightenedلازم به ذکر است از آنجا که تقاص سبب مالکیت تقاص گیرنده می شود، بنابراین، از اسباب تملک حق محسوب می شود.

تفاوت تقاص و تهاتر 

1- تهاتر تنها در میان دو حق دینی روی می دهد و نتیجه ی آن تساقط هر دو حق است در حالی که در قلمرو تقاص، حقوق عینی نیز وجود دارد.

2- در تهاتر اراده ی درخواست کننده ی آن، عامل بیرونی محسوب می گردد و بدون اراده ی دو طرف واقع می گردد؛ بنابراین باید آن را جز وقایع حقوقی قرارداد. در حالی که تقاص جز اعمال حقوقی است.

3- تهاتر ارتباطی به نظم عمومی ندارد و مربوط به منافع خصوصی افراد است در حالی که در هماهنگی تقاص با نظم جامعه تردید وجود دارد. 
نکته قابل توجه در خصوص قاعده تقاص این است که مشهور فقها تقاص را نهادی خلاف اصل و استثنایی ميدانند و بنابراین باید به قدر متیقن آن اكتفا كرد. برای نمونه اگر اثبات امر نزد قاضی آسان بوده و مستلزم هیچگونه مشقتی نباشد، امكان تقاص منتفی است. یا اینکه بدهکار منكر حق باشد، بدین معنا كه به طور کلی اظهار ناآگاهی نماید یا آنكه اقرار به اصل بدهی داشته اما اراده در پرداخت طلب ندارد، در غیر این صورت امكان تقاص منتفی است. 

enlightenedلازم به ذکر است در مواردی كه مقاص برای مرافعه نزد دادگاه مراجعه ميكند، در جهت جلوگیری از تزلزل آرای محاكم كه به اخلال در نظام منتهی ميشود، تقاص ممنوع است. 

enlightenedقاعده منع اختلال نظام مستلزم منع تقاص اضراری است، ازاین رو به تبعیت از عمومات قاعده مقابله به مثل باید گفت در تقاص باید به حداقل لوازم و آثار اكتفا كرد و نميتوان از هر ابزاری براي رسیدن به حق خود استفاده كرد.

 

پاسخ به پرسش مطرح شده

در پاسخ به پرسش شما در خصوص وصول طلب بدون حکم دادگاه – قاعده تقاص باید گفت از آنجایی که تقاص قاعده ای است استثنایی و منوط به تحقق تمامی شرایط، ازجمله منکر شدن بدهکار و عدم امکان وصول طلب از طریق مراجعه به دادگاه، می توان نسبت به این عمل اعتراض نمود. 

 


پاسخ داده شده توسط کارشناسان حقوقی ما 

 

ثبت امتیاز
نظرات
در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.
ارسال نظر جدید

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید:

رزرو وقت مشاوره حقوقی با وکیل

در صورت تمایل به دریافت مشاوره حقوقی از دفتر وکیل مسعود محمدی و دفتر وکالت دادگران حامی و جهت هماهنگی و رزرو وقت مشاوره حقوقی حضوری و مشاوره حقوقی تلفنی، کلیک کنید.