خدمات دفتر وکالت و مشاوره حقوقی دادگران حامی

دعاوی تصرف (تصرف عدوانی، ممانعت از حق، مزاحمت )

 دعاوی تصرف (تصرف عدوانی، ممانعت از حق، مزاحمت )

دعاوی تصرف دعاوی هستند که موضوع حق منشا آنها تصرفات قبلی خواهان یعنی در اختیار داشتن عملی مال یا حق مورد نظر باشد . بنابراین در دعاوی تصرف به وجود یا عدم حق قانونی ماهوی خواهان توجهی نمی شود و صرف استفاده عملی شیء یا حق مورد نظر توسط خواهان مورد نظر می باشد. 

  |  
بازدید: 334
  |  
امتیاز: Article Rating

 

دعاوی تصرف عدوانی به 3 قسم تقسیم می شوند :

در حقیقت قانونگذار از جمله به متصرف قبلی مال غیر منقول که ملک عدواناً از تصرف وی خارج گردیده این حق را اعطا نموده که بدون نیاز به ارائه دلایل مالکیت به صرف اثبات تصرف قبلی خود، تحت شرایطی از دادگاه حکم به رفع تصرف متصرف فعلی را تحصل نمیاد، حتی اگر متصرف فعلی مدعی مالکیت باشد و دلائلی نیز ارائه نماید با توجه به مقررات مربوطه، بنابراین اشخاص از خارج نمودن املاک از تصرف متصرفین ممنوع می باشند و قانوگذار از تصرف متصرف در برابر تصرف عدوانی حمایت نموده حتی اگر متصرف عدوانی مالک ملک باشد . در یک تقسیم بندی کلی دعاوی تصرف به سه دسته کلی تقسیم می شوند:

1- دعوای تصرف عدوانی 
2- دعوای مزاحمت 
3- دعوای ممانعت از حق

 

 

1- دعوای تصرف عدوانی 

از مهم ترین دعاوی تصرف تصرف عدوانی است که در ماده 158 قانون آیین دادرسی مدنی به تعریف آن پرداخته است و عبارت است از ادعای متثرف عدوانی مبنی بر این که دیگری بدون رضایت او مال غیر منقول را از تصرف وی خارج نموده است و ازاو اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می نماید .

در این دعوا متصرف صرفا  به سبق تصرفات خود استثنا می نماید و به مالکیت خود متمسک نمی گردد و سند مالکیت صرفا می تواند اماره سبق تصرف باشد علاوه بر این به عدوانی بودن تصرفات خوانده استناد می نماید ، چه خوانده مالک باشد یا نه . 

از دادگاه با احراز سبق تصرفات خواهان ، لحوق و عدوانی بودن تصرفات خوانده می تواند وی را محکوم به رفع تصرف عدوانی نماید اگر چه حوانده مالک باشد . با این حال شکست در دعاوی رفع تصرف عدوانی مانع از اقامه دعوای مالکیت نمی باشد . 
دعوای تصرف عدوانی خرج از نوبت رسیدگی می شود و مستلزم پرداخت هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی است و رای صادره از مرحله بدوی پس از ابلاغ طبق ماده 302 قانون آیین دادرسی فورا اجرا می شود و مطابق ماده 175 آن قانون متصرف عدوانی باید از ملک فورا خارج گردد و تجدید نظرخواهی از رای مانع اجرا آن نمی باشد.

بنابراین محکوم علیه نبایستی به درخواست تجدید نظر اکتفا نماید  و دعوای مالکیت را نیز بایستی طرح نماید . مگر تا زمان 1 ماهه تا جرای حکم ، رای صادره از دادگاه بدوی توسط دادگاه تجدید نظر فسخ گردد که در این صورت مطابق ماده 175 محکوم علیه مرحله بدوی مجددا بر ملک مستولی می گردد. 

با این حال طبق ماده 305 , اگر رأی به صورت غیابی صادر گردد در فرجه واخواهی , در هر حال در صورت واخواهی نمودن در مهلت 20 روز , تا روشن شدن نتیجه واخواهی , اجرای آن متوقف می گردد .

نکته قابل ذکر این است که طبق ماده 171 قانون ائین دادرسی مدنی, سرایدار, خادم, کارگر و به طور کلی هر امین دیگری نیز می تواند در صورت مطالبه توسط مالک و عدم رفع تصرف , متصرف عدوانی محسوب می شود . 

 

 

2- دعوای ممانعت از حق :

با این حال طبق ماده 159 قانون جدید ، دعوای ممانعت از حق عبارت است از تقاضای کسی که رفع ممانعت از حق ارتفاق یا انتفاع خود را در ملک دیگری نخواهد . دادگاه رسیدگی به این دعوا نیز وارد دلائل مالکیت نمی شود و منحصرا به این رسیدگی می نماید که آیا خواهان قبلا اگر چه من غیر حق، از حق مزبور استفاده می نمود یا خیر و آیا خوانده استفاده از این حق المجرا را بدون رضایت خواهان و به غیر وسیله قانونی مانع گردیده یا خیر ؟
محکوم علیه نیز می تواند با اقامه دعوای مالکیت وارانه دلیل مالکیت اثبات نماید که خوانده این دعوا فاقد حق است و دادگاه پس از احراز صحت این ادعا ، خوانده این دعوا را برای همیشه محکوم به بی حقی نماید . (ماده های 162 و 174 قانون آیین دادرسی مدنی)

 

 

3- دعوای مزاحمت 

مطابق ماده 160 قانون آیین دادرسی مدنی، دعوای مزاحمت دعوایی است که به موجب آن متصرف مال غیر منقول درخواست جلوگیری از مزاحمت کسی را می نماید که نسبت به متصرفات او مزاحم است بدون اینکه مال را از تصرف متصرف خارج کرده باشد . 
دعوای مزاحمت نیز مشمول قواعد حاکم بر دعاوی تصرف است دادگاه به صرف لحاظ اینکه مزاحمت بدون رضایت و به غیر وسیله قانونی صورت گرفته حکم به محکومیت خوانده صادر می نماید. تفاوت این دعوا با دعوای ممانعت از حق این است که در دعوای ممانعت از حق، عمل خوانده به طور کلی مانع استفاده از حق می شود اما در دعوی مزاحمت تنها اخلال جزئی در تصرف ایجاد می نماید . 

نکته : در شکایت تصرف عدوانی مطابق ماده 690 قانون مجازات اسلامی، شاکی مکلف به اثبات مالکیت خود می باشد و گرنه سایر شرایط آن مشابه قانون آیین دادرسی مدنی می باشد و البته بایستی عناصر تشکیل دهنده جرم از جمله عنصر روانی آن نیز احراز گردد.

 

 

 

مطالب مرتبط با تصرف عدوانی :

1- تصرف عدوانی، ممانعت از حق،مزاحمت

2- خلع ید، نمونه دادخواست و رای بدوی و تجدیدنظر خلع ید

3- خلع ید از املاک و بیرون کردن غاصب و متصرف غیرقانونی

4- الزام به تنظیم سند رسمی ملک (آپارتمان، خانه، زمین، مغازه)

ایجاد شده توسط مسعود محمدی، وکیل پایه یک دادگستری
اشتراک گذاری
ثبت امتیاز
نظرات
در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.
ارسال نظر جدید

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید:

جهت مشاوره حقوقی یا اعطای وکالت به وکیل دادگستری همین حالا تماس بگیرید.
تلفن ثابت:88019243-88019244
تلفن همراه :09121457035

رزرو وقت مشاوره حقوقی با وکیل

در صورت تمایل به دریافت مشاوره حقوقی از دفتر وکیل مسعود محمدی و دفتر وکالت دادگران حامی و جهت هماهنگی و رزرو وقت مشاوره حقوقی حضوری و مشاوره حقوقی تلفنی، کلیک کنید.