تاریخ انتشار: یکشنبه 19 دی 1400
همه چیز در مورد عقد صلح عمری

 همه چیز در مورد عقد صلح عمری

صلح عمری عقدی است که بر اساس آن شخص حق استفاده از مال یا منافع مال خود را برای مدت عمر خود یا عمر متصالح یا عمر شخص دیگر، برای خود نگه می دارد و عین مال را به متصالح واگذار می نماید.در صلح عمری، مدت قرارداد زمان مشخصی نیست و بر اساس عمر شخص معین در نظر گرفته می ‌شود. همچنین لازم به ذکر است که عقد صلح عمری یک عقد لازم می باشد و طرفین نمی توانند بی دلیل آن را فسخ نمایند و همچنین با جنون، سفاهت و فوت هر یک از طرفین نیز منفسخ نمی‌ شود. عقد صلح عمری دو طرف دارد: مصالح و متصالح. مصالح شخصی است که مال خود را به موجب این عقد به فرد دیگری صلح می نماید. متصالح فردی است که مصالح ملک خود را به نفع او صلح‌ نموده است. 

 

امتیاز: Article Rating | تعداد بازدید: 43043

انواع صلح عمری

صلح عمری انواع ندارد اما عقد صلح دو نوع می باشد:
صلح در مورد دعوا :

صلح در دعوا زمانی است که طرفین آن به دلیل رفع تنازع و اختلاف پیش آمده یا جلوگیری از اختلافی که قرار است در آینده ایجاد شود آن را تنظیم می نمایند.
صلح در معامله :

صلح در مورد معامله عقدی است که به جای بعضی از اعمال حقوقی می آید و اثر همان عمل حقوقی را دارد ولی احکام خاص آن را ندارد. عقد صلح در این قالب جانشین عقود دیگر می شود.

 

موارد کاربرد صلح عمری

صلح عمری جهت انتقال اموال برای بعد از فوت و به انگیزه های متفاوتی صورت می پذیرد.  علت این امر می تواند یکی از موارد زیر باشد:
1- گریز از قواعد ارث و انتقال اموال به فرزندان یا اشخاص دیگر برای بعد از فوت برخلاف قواعد آمره ارث
2- مزیت صلح عمری نسبت به عقد بیع :
مزیت عقد صلح عمری برای انتقال اموال نسبت به عقد بیع این می باشد که با انعقاد عقد صلح عمری، شخص می تواند تا پایان عمر از ملک یا اموال مورد صلح استفاده نموده و صاحب منافع آن ها خواهند بود. این در حالی است که عقد بیع موجب انتقال مالکیت مبیع می شود و طرفی که اموالش را انتقال داده است دیگر نمی تواند از آن استفاده نماید. 
3- مزیت صلح عمری نسبت به وصیت : صلح عمری نسبت به وصیت این ویژگی را دارد که فرد می تواند تمام اموال خود را به شخصی که می خواهد واگذار کند و هیچ محدودیتی برای او وجود نخواهد داشت در حالی که وصیت تنها نسبت به یک سوم اموال نافذ است و بیشتر از آن نیاز به اجازه ی ورثه دارد. در صورتی که ورثه زائد ب ثلق را اجازه ندهند وصیت بر بیش از یک سوم امول باطل می گردد. این درحالی است که صلح عمری این محدودیت را ندارد.


راه های انعقاد قرارداد صلح عمری

انعقاد صلح عمری در دفتر اسناد رسمی

در صورتی که صلح عمری در دفاتر اسناد رسمی ثبت گردد تمامی امضاها و محتویات آن رسمی و معتبر است و اشخاص دیگر نسبت به آن نمی توانند ادعای تردید یا انکار نمایند بلکه فقط می‌توانند ادعای جعل آن را مطرح نمایند.

در این روش مالک ﺑﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ دﻓﺘﺮ اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ، عقد صلح عمری را با درج شروطی ازجمله موارد زیر منعقد می نماید:
1- این شرط که تا زمانی که مالک در قید حیات است، حق استفاده از منافع ملک و اجاره دادن آن را به مدت عمر خود دارد.
2- این شرط که متصالح تا زمانی که مالک در قید حیات است ملک ا به کسی نفروشد.

انعقاد صلح نامه به صورت عادی:

صلحنامه می تواند عادی یا دستنویس باشد. در واقع صلحنامه اگر تمامی ارکان صحت قرارداد در آن موجود باشد از نظر قانونی نافذ و در تمامی دادگاه‌ ها و سایر مراجع رسیدگی قضایی قابل استناد می باشد.

این شرایط صحت عبارت اند از اهلیت طرفین، موضوع مشروع، موجود بودن مال مورد صلح در زمان صلح. همچنین صلح نامه بعد از فوت دارای اعتبار است چراکه صلحنامه عقدی است لازم و کسی که صلح به نفع او شده است حتی اگر صلحنامه دستنویس باشد مالک اموالی است که به موجب صلحنامه به او منتقل گردیده است. صلح نامه عادی ممکن است مورد ادعای انکار، تردید یا جعل قرار بگیرد. 

 

 

آثار صلح عمری

آثار صلح عمری پس از عقد و قبل از فوت: 

با انعقاد صلح عمری مالک می تواند ملک خود را به متصالح منتقل کند بدون آن که منافع نیز منتقل گردد. بنابراین تا زمان فوت مالک او حق سکونت در آن منزل را خواهد داشت و متصالح در این عقد دارای اختیارات محدودتری نسبت به سایر انتقالات است.

ممکن است در قرارداد صلح شرط شده باشد که متصالح تا زمانی که مصالح یعنی مالک در قید حیات است، حق فروش یا انجام معامله نسبت به ملک را نداشته باشد. با این حال، در صورتی که شخص حق انجام معامله را داشته باشد، می تواند آن را با همان شرایطی که بین او و مالک مقرر بوده معامله نماید.

لازم به ذکر است که شخص خریدار می‌بایست با درنظر گرفتن صلح عمری انجام شده ملک را خریداری نماید و امکان تخلیه متصالح را از ملک ندارد.

 

آثار صلح عمری پس از فوت: 

بعد از فوت مصالح، در صورتی که عقد صلح اعم از رسمی یا عادی منعقد گردیده باشد، متصالح صاحب ملک و مالی که مورد صلح عمری بوده است گردیده و بر مال مذکور تسلط و اختیار دارد و مانند سایر اموال متعلق به خودش می تواند از آن بهره برداری کرده یا نسبت به آن معامله نماید.

 


نمونه یک قرارداد صلح عمری

 

ماده یک : طرفین معامله

مصالح :  آقای علی .....  فرزند ..... با کدملی ...... صادره از تهران متولد 26/1/58  به نشانی :
متصالح :  خانم ناهید .... فرزند .... با کد ملی ..... صادره از تهران متولد 19/4/63  به نشانی :

مورد صلح ، حدود و محل آن 

تمامی حقوق عینی اصلی و تبعی و حقوق دینی واقعی و متصوره راجع به شش دانگ عرصه و اعیان یک واحد آپارتمان مسکونی در طبقه همکف واقع در تهران ............... قطعه یک تفکیکی مفروز و مجزا شده از هشت فرعی از اصلی مذکور به پلاک ثبتی .... فرعی از ... اصلی بخش دو حوزه ثبتی ..به مساحت 145/84 متر مربع واقع در سمت شمال همکف با قدرالسهم از عرصه و سایر مشاعات و مشترکات طبق قانون تملک آپارتمان ها و آیین نامه اجرایی آن با جمیع توابع عرفی و قانونی آن به شرح مندرج در سند مالکیت با شناسه یکتا ....
تمامی حقوق عینی اصلی و تبعی و حقوق دینی واقعی و متصوره راجع به شش دانگ عرصه و اعیان یک واحد آپارتمان مسکونی در طبقه یک واقع در یوسف آباد .......... قطعه چهار تفکیکی مفروز و مجزا شده از .... فرعی از اصلی مذکور به پلاک ثبتی .... فرعی از .... اصلی بخش سه حوزه ثبتی .. به مساحت 75/85 متر مربع واقع در سمت شرق طبقه یک به انضمام پارکینگ قطعه یک تفکیکی به مساحت 12 متر مربع واقع در زیر زمین به انضمام انباری قطعه 5 تفکیکی به مساحت 8/2 متر مربع واقع در زیر زمین با قدرالسهم از عرصه و سایر مشاعات و مشترکات طبق قانون تملک آپارتمان ها و آیین نامه اجرایی آن با جمیع توابع عرفی و قانونی آن به شرح مندرج در سند مالکیت با شناسه یکتا .....
تبصره 1: متصالح با اطلاع کامل از کمیت و کیفیت و محل وقوع مورد صلح اقدام به قبول مورد صلح نمود.
 

عوض قرارداد ( وجه المصالحه ) 

عبارت است از مبلغ 400/000/000ریال که به اظهار مصالح فی المجلس تماما به وی پرداخت شده و مصالح اقرار به دریافت نمود.

خیارات

متصالحین تمامی خیارات من جمله خیار غبن و تدلیس را از خود سلب و ساقط نمودند.
تبصره 1 : طرفین قرارداد به مدت 40 سال از تاریخ وقوع عقد صلح برای مصالح بصورت یکجانبه خیار فسخ قرار دادند تا هر زمان اراده نموده اقدام به فسخ قرارداد نماید و صرف ارسال اظهارنامه به متصالح مبنی بر اعلام اعمال حق فسخ  بدون نیاز به صدور حکمی از مراجع قضایی کفایت  می نماید و به قرارداد صلح پایان می دهد.
تبصره 2 : .................... .

تبصره 3 : .................... .

تبصره 4 : ................... .

تبصره 5 : .................... .

منافع مورد صلح 

بنا به اظهار مصالح ، منافع مورد صلح قبلا به کسی واگذار نگردیده لکن ضمن همین قرارداد صلح ، متصالح منافع مورد مصالحه را برای مدت عمر مصالح و به صورت حق عمری به مصالح واگذار نمود تا در مدت عمر خود از منافع آن بصورت رایگان استفاده نماید و مورد مصالحه کمافی السابق در تصرف مصالح باقی می ماند.
تبصره 1 : پس از فوت مصالح در هر زمان ، منافع مورد صلح در مالکیت متصالح مستقر می گردد و به جهت برقراری منافع به مدت عمر مصالح، پس از فوت مصالح حق استفاده از منافع پایان یافته و به وراث وی منتقل نخواهد شد.
تبصره 2 : ........................ .
تبصره 3 :  ....................... .

تبصره 4 : ......................... .

تبصره 5 :  ....................... .

ماده شش : سایر شرایط معامله 

1- به اقرار و اظهار مصالح و متصالح ، طرفین جزو اشخاص ممنوع المعامله نبوده و نمی باشند و هرگونه مسئولیت ناشی از اظهارات خود را شخصا به عهده گرفتند.
2- مصالح به موجب این قرارداد اظهار نمود عین یا منافع مورد صلح قبلا به کسی واگذار نگردیده است و کلیه معاملات و قراردادهای مغایر با متن این سند صلح بین مصالح و افراد دیگر بی اعتبار است.
3-  ................... .
4-  ................... .

5- .................... .

ماده هفت : حل اختلاف

در صورت بروز اختلاف در تفسیر مفاد این قرارداد طرفین می توانند به دادگاه ها و محاکم و مراجع حقوقی مراجعه نمایند.
این قرارداد در تاریخ ................. مابین طرفین قرارداد در کمال صحت عقل و اختیار و با رضایت طرفین و در حضور شهود امضا کننده ذیل قرارداد در چهار صفحه و در دو نسخه تنظیم گردید و هر دو نسخه اعتبار واحد را داراست.    

 

 

مستندات قانونی در خصوص قرارداد صلح عمری

ماده ۷۵۲ قانون مدنی
صلح ممکن است یا در مورد رفع تنازع موجود و یا جلوگیری از تنازع احتمالی در مورد معامله و غیر آن واقع شود.

ماده ۷۵۳ قانون مدنی
برای صحت صلح طرفین باید اهلیت معامله و تصرف در مورد صلح داشته باشند.

ماده ۷۵۴ قانون مدنی
هر صلح نافذ است جز صلح بر امری که غیر مشروع باشد.

ماده ۷۵۵ قانون مدنی
صلح با انکار دعوی نیز جائز است بنابراین درخواست صلح اقرار محسوب نمیشود.

ماده ۷۵۶ قانون مدنی
حقوق خصوصی که از جرم تولید میشود ممکن است مورد صلح واقع شود.

ماده ۷۵۷ قانون مدنی
صلح بلاعوض نیز جائز است.

ماده ۷۵۸ قانون مدنی
صلح در مقام معاملات هر چند نتیجه معامله را که به جای آن واقع شده است میدهد لیکن شرایط و احکام خاصه آن معامله را ندارد ‌بنابراین اگر مورد صلح عین باشد در مقابل عوض نتیجه آن همان نتیجه بیع خواهد بود بدون اینکه شرایط و احکام خاصه بیع در آن مجری شود.

ماده ۷۵۹ قانون مدنی
حق شفعه در صلح نیست هر چند در مقام بیع باشد.

ماده ۷۶۰ قانون مدنی
صلح عقد لازم است اگر چه در مقام عقود جائزه واقع شده باشد و بر هم نمیخورد مگر در موارد فسخ به خیار یا اقاله.

ماده ۷۶۱ قانون مدنی
صلحی که در مورد تنازع یا مبنی بر تسامح باشد قاطع بین طرفین است و هیچ یک نمی‌تواند آن را فسخ کند اگر چه به ادعاء غبن باشد‌ مگر در صورت تخلف شرط یا اشتراط خیار.

ماده ۷۶۲ قانون مدنی
اگر در طرف مصالحه و یا در مورد صلح اشتباهی واقع شده باشد صلح باطل است.

ماده ۷۶۳ قانون مدنی
صلح با کراه نافذ نیست.

ماده ۷۶۴ قانون مدنی
تدلیس در صلح موجب خیار فسخ است.

ماده ۷۶۵ قانون مدنی
صلح دعوی مبتنی بر معامله باطله باطل است ولی صلح دعوی ناشی از بطلان معامله صحیح است.

ماده ۷۶۶ قانون مدنی
اگر طرفین به طور کلی تمام دعاوی واقعیه و فرضیه خود را به صلح خاتمه داده باشند کلیه دعاوی داخل در صلح محسوب است اگر چه ‌منشاء دعوی در حین صلح معلوم نباشد مگر اینکه صلح بحسب قرائن شامل آن نگردد.

ماده ۷۶۷ قانون مدنی
اگر بعد از صلح معلوم گردد که موضوع صلح منتفی بوده است صلح باطل است.

ماده ۷۶۸ قانون مدنی
در عقد صلح ممکن است احد طرفین در عوض مال‌الصلحی که میگیرد متعهد شود که نفقه معینی همه ساله یا همه ‌ماهه تا مدت معین ‌تادیه کند این تعهد ممکن است به نفع طرفین مصالحه یا به نفع شخص یا اشخاص ثالث واقع شود.

ماده ۷۶۹ قانون مدنی
در تعهد مذکوره در ماده قبل به نفع هر کس که واقع شده باشد ممکن است شرط نمود که بعد از فوت منتفع نفقه به وراث او داده شود.

ماده ۷۷۰ قانون مدنی
صلحی که بر طبق دو ماده فوق واقع میشود به ورشکستگی یا افلاس متعهد نفقه فسخ نمی‌شود مگر اینکه شرط شده باشد.

 

 

    

ثبت امتیاز
نظرات

شنبه, 13 فروردین,1401

مصطفی

با عرض سلام و خسته نباشید .خیلی عالی و کامل بود.
فقط یه سوال - آیا صلح نامه میتواند بین پدر و دو فرزند منعقد شود، یعنی متصالح دو نفر باشند؟


پاسخ وکیل:
با سلام
بله، محدودیتی در این مورد وجود ندارد.

پنجشنبه, 15 اردیبهشت,1401

علی

مطلب جامع و بسیار مفید بود. فقط یک سوال اگر مرد، ملکی را به همسرش صلح عمری کرده باشد ضمن عقد نکاح با قرارداد عادی غیرمحضری. درصورت طلاق و جدایی آیا آن زن نسبت به مال مذکور حق مالکیت دارد همچنان یا خیر؟


پاسخ وکیل:
با سلام
صلح یک عقد تملیکی و لازم الاجرا است پس مالکیت برای همسر شما واقع شده و عقد غیر قابل انحلال است. حتی اگر صلح در مقام هبه باشد امکانات و الزامات عقد هبه را ندارد (ماده 758 قانون مدنی).

یکشنبه, 01 خرداد,1401

علی

سلام .پدرم یک دست نویس داره که نوشته منزل مسکونی تا موقعی که زنده هستم مال خودم ولی بعد فوتم این منزل مسکونی را به من و برادر کوچیکم داده ولی زمین را به بقیه داده که ارزش کم است از کجا بفهمیم این وصیت است یا عقد صلح عمری .برگه معمولی با امضای و خط خودش بدون تاریخ .ممنون


پاسخ وکیل:
با سلام
تشخیص نوع قرارداد بستگی به محتوا و قصد طرفین دارد نه نامگذاری قرارداد.

چهارشنبه, 18 خرداد,1401

سعید رجبی

با سلام و ارادت خدمت وکیل محترم. سوال بنده این است که چنانچه پدر خانواده طبق صلح عمری ملک خود را بنام همسرش نماید و بعد از مدتی فوت شود ایا عروس خانواده از شوهرش که همان پسر خانواده است طلاق بگیرد میتواند مالی که پدر قبل فوت صلح عمری بنام مادر خانواده کرده بعنوان مهریه توقیف یا بازداشت کند ؟


پاسخ وکیل:
با سلام
خیر، چنین حق و امکانی برای عروس در فرض سوال شما نیست و این مال جز ارث محسوب نمی شود تا عروس بتواند قسمتی از ان را بعنوان سهم ارث پسر از پدر توقیف کند.

شنبه, 21 خرداد,1401

ناشناس

با سلام ، خانمی که فرزند ندارد بخواهد ملک خود را به برادرزاده و خواهر زاده هایش هرکدام به نسبتی از طریق صلح عمری واگذار کند ، جهت عقد قرارداد باید متصالح حتما به سن قانونی رسیده باشد ؟ واگر سن قانونی ملاک هست آیا ولی متصالح میتواند از طرف فرزندش قرارداد تنظیم کند ؟


پاسخ وکیل:
با سلام
برای انجام معاملات مجانی و بلا عوض رسیدن به سن بلوغ (برای پسر 15 سال و برای دختر 9 سال تمام قمری) کافی است اما برای انجام معاملات معوض رسیدن به سن رشد (18 سال) ضرورت دارد.

شنبه, 21 خرداد,1401

رضایی

سلام.مادر من زنده‌س و چند سال قبل.یه زمینی داشت که طی نوشته ای اون و به من و خواهرم واگذار کرد.البته در نوشته قید شده تا زمان زندا بودن خودش ما حق هیچ دخل و تصرفی نداریم و بعد فوتش برای ما باشه.الان مادرم همون زمین و فروخته و معامله کرره.آیا اختیار این کار و داشته و الان مثلا خواهرم نمیتونه شکایت داشته باشه که چون به ما واگذار کرده بوده ،چرا فروخته؟

شنبه, 21 خرداد,1401

مهسا

با سلام من با شوهرم به اختلاف خوردم پدرش سند زده بنام شوهرم ولی صلح عمری روش گذاشته که تا زنده هست نتونه بفروشه من مهریم رو میخوام بگیرم رفتم سند رو بازداشت کردم به نظر شما میتونم مهریم رو بگیرم در صورت وجود صلح نامه ممنون میشم کمکم کنید

یکشنبه, 22 خرداد,1401

زند

سلام.خانمی یک واحد آپارتمان خود را میخواهد به پسر بزرگش صلح کند.اما پسر مقیم آمریکاست و مادر وکالت‌نامه ای از ایشان ندارد.سایر فرزندان این خانم هم راضی به امضا صلح نامه نمی‌باشند.این خانم از چه راه دیگری میتواند این آپارتمان را به پسرش منتقل کند.ضمن اینکه سایر فرزندان این خانم هرکدام نفری یک آپارتمان از مادرشان گرفته اند.

شنبه, 04 تیر,1401

نصرالله

سلام اگه متصالح قبل از مصالح بمیره آیا شیء مورد صلح به نام و ملکیت مصالح برمیگرده و یا به ورثه متصالح میرسه؟

ﺳﻪشنبه, 14 تیر,1401

محمد رضا برخورداریان

از راهنمایی و اطلاع رسانی سما عزیزان کمالِ تشکر را دارم.

یکشنبه, 26 تیر,1401

آزاد

با سلام و عرض ادب
آیا صلح عمری در مورد سرقفلی مغازه هم قابل اجراست؟

یکشنبه, 09 مرداد,1401

افشار

سلام وقتتون بخیر ..ملکی که صلح عمری شود آیا مالک بدون انصراف و خارج شدن از عقد صلح عمری اجازه ی فروش ملک را ندارد؟ به عبارتی مالک به دلیل نیاز مالی نمی تواند ملکش را بفروشد اما از قرارداد صلح عمری خارج نشود.


پاسخ وکیل:
با سلام
منظور شما از مالک مشخص نیست پس از انعقاد قرارداد صلح عمری مالک ملک متصالح است و حق استفاده از منافع در اختیار مصالح یا شخص ثالث خواهد بود.پس از انعقاد صلح عمری مصالح دیگر مالکیت و حقی ندارد که بتواند عین موضوع قرارداد را انتقال دهد اما متصالح می تواند و البته با ذکر اینکه مال مسلوب المنفعه است.در خصوص منافع نیز اصولا مصالح یا ثالث و ذینفع حق انتقال منافع موضوع عقد صلح را ندارند مگر در صورت اشتراط.

ارسال نظر جدید

Website

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید:

رزرو وقت مشاوره حقوقی با وکیل

در صورت تمایل به دریافت مشاوره حقوقی از دفتر وکیل مسعود محمدی و دفتر وکالت دادگران حامی و جهت هماهنگی و رزرو وقت مشاوره حقوقی حضوری و مشاوره حقوقی تلفنی، کلیک کنید.