حقوق ناشی از گواهینامه اختراع؛ اعتبار گواهینامه اختراع؛ بهره برداری دولت از اختراع

تلفن تماس و مشاوره با وکیل پایه یک دادگستری برای ثبت اختراع: 88019244 و 88019243

حقوق ناشی از گواهینامه اختراع به این ترتیب است:
الف) بهره‌برداری از اختراع ثبت شده در ایران توسط اشخاصی غیر از مالک اختراع‌، مشروط به موافقت مالک آن است‌. بهره‌برداری از اختراع ثبت شده به شرح آتی خواهد بود.

در صورتی که اختراع در خصوص فرآورده باشد:

‎‎‎اول - ساخت‌، صادرات و واردات‌، عرضه برای فروش‌، فروش و استفاده از فرآورده.

دوم - ذخیره به قصد عرضه برای فروش‌، فروش یا استفاده از فرآورده.

در صورتی که موضوع ثبت اختراع فرآیند باشد:

‎‎‎اول - استفاده از فرآیند.

‎‎‎دوم - انجام هر یک از موارد مندرج در جزء اول بند (الف)  این ماده در خصوص کالاهایی که مستقیماً از طریق این فرآیند به دست می‌آید.

ب) مالک می‌تواند با رعایت بند (ج) و ماده (۱۷) قانون ثبت اختراعات و علایم تجاری علیه هر شخص که بدون اجازه او بهره‌برداریهای مندرج در بند (الف) را انجام دهد و به حق مخترع تعدی کند و یا عملی انجام دهد که ممکن است منجر به تعدی به حق مخترع شود، به دادگاه شکایت کند.

ج) حقوق ناشی از گواهینامه اختراع شامل موارد زیر نمی‌شود:

‎‎‎۱- بهره‌برداری از کالاهایی که توسط مالک اختراع یا با توافق او در بازار ایران عرضه می‌شود.

‎‎‎۲- استفاده از وسایل موضوع اختراع در هواپیما‌ها، وسائط نقلیه زمینی یا کشتی‌های سایر کشور‌ها که به طور موقت یا تصادفاً وارد حریم هوایی‌، مرزهای زمینی یا آبهای کشور می‌شود.

‎‎‎۳ - بهره‌برداری هایی که فقط با اهداف آزمایشی درباره اختراع ثبت شده انجام می‌شود.

‎‎‎۴ - بهره‌برداری توسط هر شخصی که با حسن نیت قبل از تقاضای ثبت اختراع یا در مواقعی که حق تقدم تقاضا شده است‌، قبل از تاریخ تقاضای حق تقدم‌‌ همان اختراع‌، از اختراع استفاده می‌کرده یا اقدامات جدی و مؤثری جهت آماده شدن برای استفاده از آن در ایران به عمل می‌آورده است‌.

4)حقوق استفاده کننده قبلی که در جزء (۴) بند (ج‌) این ماده قید شده است‌، تنها به همراه شرکت یا کسب و کار یا به همراه بخشی که در آن از اختراع استفاده می‌شده یا مقدمات استفاده از آن فراهم گردیده‌، قابل انتقال یا واگذاری است‌.

(مشاوره با وکیل پایه یک دادگستری: 88019243)

اعتبار گواهینامه اختراع:
اعتبار گواهینامه اختراع با رعایت این ماده‌، پس از بیست‌سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه اختراع منقضی می‌شود. به‌منظور حفظ اعتبار گواهینامه یا اظهارنامه اختراع‌، پس از گذشت یک سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه و قبل از شروع هر سال‌، مبلغی که به موجب آئین‌نامه این قانون تعیین می‌شود، توسط متقاضی به اداره مالکیت صنعتی پرداخت می‌گردد. تأخیر در پرداخت، حداکثر تا شش ماه در صورت پرداخت جریمه مجاز است‌.

بهره برداری دولت از اختراع:
دولت یا شخص از طرف آنها با رعایت ترتیبات زیر می تواند از اختراع بهره برداری نمایند:

1) بند الف ماده 17 قانون ثبت اختراعات و علایم تجاری: درمواردی که با نظر وزیر یا بالا‌ترین مقام دستگاه ذی‌ربط منافع عمومی مانند امنیت ملی‌، تغذیه‌، بهداشت یا توسعه سایر بخشهای حیاتی اقتصادی کشور، اقتضاء کند که دولت یا شخص ثالث از اختراع بهره‌برداری نماید و یا بهره‌برداری از سوی مالک یا شخص مجاز از سوی او مغایر با رقابت آزاد بوده و از نظر مقام مذکور، بهره‌برداری از اختراع رافع مشکل باشد، موضوع در کمیسیونی مرکب از رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، یکی از قضات دیوان عالی کشور با معرفی رئیس قوه قضائیه‌، دادستان کل کشور، نماینده رئیس‌جمهور و وزیر یا بالا‌ترین مقام دستگاه ذی‌ربط مطرح و درصورت تصویب‌، با تعیین کمیسیون مذکور، سازمان دولتی یا شخص ثالث بدون موافقت مالک اختراع‌، از اختراع بهره‌برداری می‌نماید.

2) بند ب ماده 17 قانون ثبت اختراعات و علایم تجاری: بهره برداري از اختراع محدود به منظوري خواهد بود كه در مجوز آمده است و مشروط به پرداخت مبلغ مناسب به مالك مذكور با درنظرگرفتن ارزش اقتصادي مورد اجازه مي باشد. درصورتي كه مالك اختراع يا هر شخص ذي نفع ديگر توضيحي داشته باشند، كميسيون پس از رسيدگي به اظهارات آنان و لحاظ كردن بهره برداري در فعاليتهاي غيررقابتي اتخاذ تصميم خواهد كرد. كميسيون مي تواند بنا به درخواست مالك اختراع يا سازمان دولتي يا شخص ثالثي كه مجوز بهره برداري از اختراع ثبت شده را دارد، پس از رسيدگي به اظهارات طرفين يا يكي از آنها در محدوده اي كه ضرورت اقتضاء نمايد، نسبت به تصميم گيري مجدد اقدام كند.

3) در صورتي كه مالك اختراع ادعا نمايد كه شرايط و اوضاع و احوالي كه باعث اتخاذ تصميم شده ديگر وجود ندارد و امكان تكرار آن ميسر نيست و يا اين كه ادعا نمايد سازمان دولتي يا شخص ثالثي كه توسط كميسيون تعيين شده نتوانسته طبق مفاد تصميم و شرايط آن عمل كند، موضوع در كميسيون مطرح و بررسي و پس از استماع اظهارات مالك اختراع ، وزير يا بالاترين مقام دستگاه ذي ربط و بهره بردار، اجازه بهره برداري لغو شده و حسب مورد اجازه بهره برداري براي مالك يا بهره بردار ديگر صادر مي شود. با احراز شرايط مقرر در اين بند، اگر كميسيون تشخيص دهد حفظ حقوق قانوني اشخاصي كه اين اجازه را كسب كرده اند، بقاء تصميم را ايجاب مي نمايد آن تصميم را لغو نمي كند. درمواردي كه اجازه بهره برداري توسط كميسيون به شخص ثالثي داده شده است ، مي توان آن مجوز را فقط به همراه شركت يا كسب و كار شخص تعيين شده ازطرف كميسيون يا به همراه قسمتي از شركت يا كسب و كاري كه اختراع در آن بهره برداري مي شود، انتقال داد.

4) اجازه بهره برداري موضوع اين ماده ، مانع انجام امور زير نيست:

- انعقاد قرارداد بهره برداري توسط مالك اختراع ، با رعايت مقررات اين ماده
- بهره برداري مستمر از حقوق تفويضي توسط مالك اختراع طبق مندرجات بند(الف) ماده (۱۵) قانون ثبت اختراعات و علایم تجاری
- صدور اجازه استفاده ناخواسته طبق اجزاء (۱) و (۲) بند (ح) اين ماده

5) درخواست اجازه بهره برداري از كميسيون بايد همراه دليل و سندي باشد كه به موجب آن ثابت شود دستگاه دولتي يا شخص مجاز، از مالك اختراع درخواست بهره برداري كرده ولي نتوانسته است اجازه بهره برداري را با شرايط معقول و ظرف مدت زمان متعارف تحصيل نمايد. رعايت مراتب اين بند، درصورت فوريت ناشي از مصالح ملي يا موارد حصول شرايط قهريه در كشور كلاً به تشخيص كميسيون لازم نخواهد بود، مشروط بر آن كه در اين قبيل موارد مالك اختراع دراولين فرصت ممكن از تصميم كميسيون مطلع شود.

6) بهره برداري از اختراع توسط سازمان دولتي يا اشخاص ثالثي كه توسط كميسيون تعيين شده اند، براي عرضه در بازار ايران است.

7) اجازه كميسيون درخصوص بهره برداري از اختراع در زمينه فناوري نيمه هاديها، تنها در موردي جايز است كه به منظور استفاده غيرتجاري عمومي بوده يا درموردي باشد كه وزير يا بالاترين مقام دستگاه ذي ربط تشخيص دهد كه نحوه استفاده از اختراع ثبت شده توسط مالك يا استفاده كننده آن غيررقابتي است.

8) پروانه بهره برداري بدون موافقت مالك ، در موارد زير نيز با ترتيباتي كه ذكر مي شود قابل صدور است:

در صورتي كه در يك گواهينامه اختراع ادعا شده باشد كه بدون استفاده از يك اختراع ثبت شده قبلي قابل بهره برداري نيست و اختراع مؤخر نسبت به اختراع مقدم ، متضمن پيشرفت مهم فني و داراي اهميت اقتصادي قابل توجه باشد، اداره مالكيت صنعتي به درخواست مالك اختراع مؤخر پروانه بهره برداري از اختراع مقدم را درحد ضرورت ، بدون موافقت مالك آن ، صادر مي كند.

در مواقعي كه طبق جزء (۱) اين بند پروانه بهره برداري بدون موافقت مالك صادر شده باشد، اداره مالكيت صنعتي به درخواست مالك اختراع مقدم ، پروانه بهره برداري از اختراع مؤخر را نيز بدون موافقت مالك آن صادر مي كند.

در صورت درخواست صدور پروانه بهره برداري بدون موافقت مالك طبق اجزاء (۱) و (۲) اين بند در تصميم مربوط به صدور هر يك از پروانه هاي مذكور، حدود و كاربرد پروانه و مبلغ مناسبي كه بايد به مالك اختراع ذي ربط پرداخت شود و شرايط پرداخت ، تعيين مي شود.

در صورت صدور پروانه بهره برداري طبق جزء (۱) انتقال آن فقط به همراه اختراع مؤخر و درصورت صدور پروانه بهره برداري طبق جزء (۲) انتقال آن فقط به همراه اختراع مقدم مجاز است.

درخواست صدور پروانه بهره برداري بدون موافقت مالك مشروط به پرداخت هزينه مقرر مي باشد.

در صورت صدور پروانه بهره برداري بدون موافقت مالك، اجزاء (۱) و (۲) اين بند و بندهاي (ب) تا (و) و نيز بند (ط) اين ماده قابل اعمال است.

9) تصميمات كميسيون درمحدوده بندهاي اين ماده ، در دادگاه عمومي تهران قابل اعتراض است.

(تلفن وکیل پایه یک دادگستری: 88019244)